Bệnh viêm xoang là gì? Triệu chứng nhận biết, nguyên nhân và cách điều trị bệnh

Viêm xoang không phải là một bệnh lý nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại là bệnh khiến bao người “khiếp sợ” và “đảo lộn mọi sinh hoạt”. Bệnh gây ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, sinh hoạt hàng ngày và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Có không ít những bệnh nhân phải mang bệnh theo cả đời và thường xuyên phải chịu các triệu chứng có khó chịu.

Xoang là phần sụn xốp nằm phía trong của xương đầu, mặt. Tại vị trí của xương đầu và xương mặt có rất nhiều hốc xoang. Cấu trúc của xoang gần giống với san hô. Các hang hốc của xoang có kích thước lớn nhỏ khác nhau và được phủ một lớp niêm mạc rất mỏng.

Trong xoang luôn có hệ thống tân dịch và mạch máu hoạt động để nuôi dưỡng và duy trì tốt hoạt động của xương. Chức năng của xoang chủ yếu là chịu đựng và lưu thông dưỡng chất để nuôi xương, giảm tỉ trọng của xương. Vùng xoang ở đầu, mặt còn có tác dụng giúp cho âm thanh, tiếng nói phát ra êm ấm, vang vọng và truyền cảm hơn.

Viêm xoang là bệnh lý Tai – Mũi –  Họng rất phổ biến, nhiều người mắc phải. Đặc biệt với thời tiết ở Việt Nam, khí hậu nhiệt đới ẩm cộng với tình trạng ô nhiễm môi trường không khí ngày càng nghiêm trọng khiến bệnh tiến triển và lây lan nhanh chóng.

Bệnh viêm xoang là tình trạng niêm mạc xoang bị viêm nhiễm, tổn thương do các tác nhân từ bên trong cơ thể và bên ngoài môi trường xâm nhập khiến niêm mạc xoang không thể hoạt động bình thường. Bệnh kéo dài lâu ngày sẽ khiến các chất dịch nhầy bẩn bị ứ động, bám vào thành hốc xoang, lấp đầy, làm hẹp, tắc lỗ thông xoang, dẫn đến viêm nhiễm và tạo mủ.

Các niêm mạc xoang bị viêm nhiễm, mưng mủ khiến tân dịch không thể lưu thông , vi khuẩn, vi trùng tích tụ nhiều trong niêm mạc, tận dịch tạo thành mủ và hoạt tử tàng tích trong hốc xoang sẽ gây ra tình trạng đau đầu, khó thở, khó chịu khắp vùng đầu, mặt,…

Nước mủ lỏng và dịch viêm kèm theo vi trùng có mùi hôi sẽ chảy rỉ ra ngoài nước mũi và chảy xuống họng. Đây cũng là nguyên nhân chính gây ra các bệnh viêm họng, viêm mũi, viêm dạ dày, đại tràng,…

Bệnh viêm xoang phát triển với 2 mức độ, cấp bậc gồm: viêm xoang cấp tính và viêm xoang mãn tính. Tùy thuộc vào vị trí bệnh, viêm xoang được chia theo thứ tự là:

  • Viêm xoang hàm
  • Viêm xoang sàng
  • Viêm xoang trán
  • Viêm xoang bướm
  • Viêm đa xoang

Các triệu chứng của bệnh viêm xoang rất rõ ràng, người bệnh có thể cảm nhận ngay được những ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt ngay khi bệnh xuất hiện. Hầu hết các trường hợp bệnh đều có triệu chứng đau nhức, chảy dịch, nghẹt mũi, điếc mũi. Ngoài ra, ở mỗi vị trí, loại viêm xoang các biểu hiện sẽ khác nhau. Cụ thể là:

Triệu chứng thường gặp của viêm xoang
Triệu chứng thường gặp của viêm xoang
  • Đau nhức ở vùng bị xoang:

Người bệnh có cảm giác đau nhức ở vùng bị xoang.

Xoang hàm: Gây đau nhức ở vùng má

Xoang trán: Đau nhức ở giữa 2 lông mày, thường đau vào giờ nhất định khoảng 10 giờ sáng.

Xoang sàng trước: Nhức ở giữa 2 mắt

Xoang sàng sau, xoang bướm: Nhức ở sâu, vùng gáy.

  • Chảy dịch:

Đây là triệu chứng xoang điển hình nhất, tùy vào vị trí xoang người bệnh sẽ bị chảy dịch khác nhau. Khi bị chảy dịch người bệnh luôn phải khịt mũi có cảm giác khó chịu ở họng, muốn khạc nhổ. Đặc điểm của dịch tùy thuộc vào tình trạng bệnh sẽ có màu trắng, màu đục, vàng nhạt, xanh có mùi hôi.

Xoang trước: Chảy dịch ra mũi

Xoang sau: Chảy dịch vào trong họng

  • Nghẹt mũi:

Đây là biểu hiện tất cả các tình trạng viêm xoang đều mắc phải, người bệnh có thể bị nghẹt mũi 1 bên hoặc cả 2 bên kèm cảm giác khó thở, khó chịu và mệt mỏi.

  • Điếc mũi:

Triệu chứng này xuất hiện ở giai đoạn bệnh nặng, viêm nhiễm gây phù nề người bệnh sẽ bị không ngửi thấy mùi. Nguyên nhân do mùi không thể len lỏi đến thần kinh khứu giác.

  • Các triệu chứng khác:

Đau đầu, sốt nhẹ hoặc sốt cao, chóng mặt, đau nhức quanh vùng mắt, áp xe quanh răng, hắt hơi mạnh gây đau nhức và có thể có tia máu, ăn không ngon, ngủ không yên giấc, mờ mắt, không tập trung được vào công việc,…

Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng bệnh viêm xoang, trong đó phổ biến nhất phải kể đến các tác nhân như:

Nguyên nhân cơ bản của viêm xoang
Nguyên nhân cơ bản của viêm xoang
  • Môi trường ô nhiễm: Môi trường không khí ô nhiễm, nhiều khói bụi, khói thuốc lá, sử dụng nước ao hồ bẩn, nước sinh hoạt không vệ sinh,… môi trường chứa các vi khuẩn gây bệnh khi xâm nhập vào mũi sẽ dễ dẫn đến viêm nhiễm và trở thành viêm xoang.
  • Ứ tắc dịch ở xoang: Tất cả các lí do khiến luồng không khí vào, ra, dẫn lưu chất tiết ra khỏi xoang đều khiến chất dịch bị bí tắc trong các lỗ thông xoang tạo môi trường cho vi khuẩn, nấm phát triển và dẫn đế xoang.
  • Do dị ứng cơ địa: Cơ thể tiếp xúc với môi trường, hóa chất gây ra phản ứng dị ứng khiến niêm mạc mũi bị phù nề cũng sẽ gây hiện tượng bít tăng thông lỗ xoang và dẫn đến nhiễm trùng.
  • Sức đề kháng kém: Cơ thể sức đề kháng kém, hệ miễn dịch suy giảm, niêm mạc đường hô hấp yếu, rối loạn thần kinh sẽ không thể chống lại sự tấn công của vi khuẩn, khiến chúng xâm nhập vào xoang và một số bộ phận khác gây viêm nhiễm.
  • Tuyến nhày của viêm mạc xoang phải hoạt động quá nhiều, dẫn đến suy yếu.
  • Hệ thống luận chuyển các chất dịch nhày trong xoang ra ngoài hoạt động kém, không để xử ly được các chất dịch tiết da, khiến dịch nhày bị bí tắc và viêm nhiễm.
  • Điều trị các bệnh viêm mũi, viêm mũi dị ứng,… không tốt, khiến vi khuẩn có điều kiện phát triển, lây lan và ảnh hưởng đến xoang.
  • Bị chấn thương, gây tổn thương đến niêm mạc xoang.
  • Vệ sinh kém: Vệ sinh cá nhân không tốt, rửa tay, mặt không sạch sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn bên ngoài tấn công vào mũi gây viêm, sau đó dẫn đến xoang.

Viêm xoang gây ra nhiều ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe và sinh hoạt của người bệnh. Đặc biệt là những khó chịu ở vùng mũi – họng, khiến người bệnh mệt mỏi, thường xuyên khó chịu, dễ cáu gắt ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, công việc và học tập. Đặc biệt, bệnh nếu không được điều trị tốt sẽ có nguy cơ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như: viêm phế quản, viêm họng mãn tính, viêm dây thần kinh thị giác,…

Do đó, ngay khi thấy xuất hiện các dấu hiệu của bệnh người bệnh nên đến cơ sở y tế để khám, chẩn đoán tình trạng bệnh và điều trị viêm xoang kịp thời. Hiện nay, điều trị viêm xoang được tiến hành với 2 phương pháp chủ yếu là điều trị nội khoa và ngoại khoa. Cụ thể là:

Đây là phương pháp chữa viêm xoang sử dụng thuốc điều trị. Các loại thuốc dùng trong điều trị viêm xoang hiện nay được các bác sĩ khuyên dùng và nhiều bệnh nhân tin tưởng lựa chọn gồm: thuốc tây y, đông y và dân gian.

Dùng thuốc điều trị viêm xoang
Dùng thuốc điều trị viêm xoang
  • Thuốc tây y: Tùy vào từng nguyên nhân của bệnh bác sĩ sẽ kê đơn thuốc phù hợp. Nếu nguyên nhân bệnh do vi trùng sẽ sử dụng thuốc kháng sinh. Trường hợp viêm xoang do cảm dùng sẽ cùng các loại thuốc trị cảm cúm, giảm đau, chống dị ứng thông thường. Ngoài ra, người bệnh sẽ dùng thêm một số loại dung dịch thuốc được đưa vào xoang, phụ khí dung hoặc súc rửa xoang để loại bỏ dịch tắc, vi khuẩn gây viêm nhiễm.
  • Thuốc đông y: Sử dụng các loại thảo dược quý kết hợp theo công thức riêng mang lại hiệu quả điều trị tốt nhất, đẩy nhanh toàn bộ các chất gây viêm nhiễm, khí độc bế tắc bên trong cơ thể ra ngoài. Thuốc đông y tác dụng vào tận gốc nguyên nhân của bệnh, trị bệnh từ bên trong, để làm giảm các triệu chứng khó chịu bên ngoài.
  • Thuốc dân gian: Các bài thuốc dân gian dùng nguyên liệu thiên nhiên có tác dụng làm sạch xoang bị tắc, thông rửa xoang giúp các triệu chứng bệnh nhanh chóng thuyên giảm.

Phương pháp điều trị ngoại khoa, can thiệp bằng các thủ thuật, liệu pháp y tế được sử dụng trong trường hợp bệnh phát triển nặng, gây ra các biến chứng và can thiệp bằng thuốc không mang lại hiệu quả tốt. Một số biện pháp ngoại khoa thường áp dụng gồm: Cắt polyp mũi, chỉnh hình vách ngăn, nạo xoang,…

Điều trị viêm xoang bằng ngoại khoa
Điều trị viêm xoang bằng ngoại khoa

Cùng với việc điều trị xoang bằng các biện pháp nội khoa và ngoại khoa, người bệnh cũng cần thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt, vệ sinh hàng ngày nhằm hỗ trợ chữa bệnh mang lại hiệu quả tốt nhất.

  • Sinh hoạt, ăn uống khoa học: Ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi, luyện tập điều độ giúp cơ thể khỏe mạnh, tăng sức đề kháng và chống lại sự xâm nhập, lây lan của bệnh.
  • Uống nhiều nước: Người bị viêm xoang nên uống nhiều nước lọc, nước ép trái cây, trà thảo dược,… mỗi ngày để giúp làm sạch các chất dịch nhày tiết ra từ xoang, hạn chế tình trạng khó thở, mệt mỏi,…
  • Xông mũi bằng tinh dầu: Người bệnh có thể sử dụng một số loại tinh dầu thảo dược để xông mũi, thông dịch xoang, làm sạch chất dịch để giảm ngay các triệu chứng khó chịu.
  • Chườm nóng: Chườm nóng quan mũi, mắt, đầu cũng sẽ giúp giảm đau nhức nhanh chóng và chất dịch thoát ra ngoài nhanh chóng hơn.
  • Súc miệng hàng ngày, giữ vệ sinh răng miệng sạch sẽ: Có thể sử dụng dung dịch vệ sinh răng miệng hoặc nấu các loại nước lá có tác dụng diệt khuẩn, vệ sinh để giúp làm sạch vi khuẩn và các dịch do viêm xoang gây ra.

Trừ các nguyên nhân viêm xoang do cấu trúc bẩm sinh của vùng xoang với các nguyên nhân khác người bệnh có thể hoàn toàn phòng tránh được. Một số biện pháp phòng tránh viêm xoang hiệu quả có thể kể đến như:

Dùng khẩu trang để phòng tránh viêm xoang
Dùng khẩu trang để phòng tránh viêm xoang
  • Sử dụng khẩu trang mỗi khi đi ra ngoài đường, tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, khói bụi. Khi làm việc thường xuyên trong môi trường khí độc hại cần sử dụng các thiết bị bảo hộ lao động.
  • Không nên sử dụng các loại tinh dầu quế, hồi làm cao để xoa cho trẻ khi có dấu hiệu bị nghẹt mũi. Bởi, có thể gây ra tình trạng xuất huyết da và niêm mạc đường hô hấp của trẻ.
  • Với trường hợp người có cơ địa mãn cảm không nên tiếp xúc với phấn hoa, nấm mốc, nước hoa, thực phẩm lạ, thay đổi nhiệt độ đột ngột,…
  • Khi bị ngứa mũi không dùng tay ngoáy mũi dễ khiến niêm mạc mũi bị tổn thương, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào mũi và gây bệnh.
  • Khi tắm, bơi không để nước xâm nhập vào tai hoặc mũi. Khi bị nước vào mũi, tai cần xử lý nước ra ngoài ngay và dùng tăm bông thấm nước, làm sạch tai, mũi.
  • Không sử dụng chung các vật dụng cá nhân với người bị viêm xoang, vì bệnh có thể lây lan từ người này sang người khác.

Bệnh viêm xoang nếu phát hiện và điều trị sớm hoàn toàn có thể ngăn ngừa được sự lây lan, phát triển cũng như các biến chứng của bệnh. Do đó, ngay khi phát hiện các triệu chứng bất thường của bệnh, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để khám và điều trị sớm theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *